Posted by Mark Schoondorp
Mon, 29 Sep 2008 07:07:00 GMT
Het grootste nadeel van kennis is niet dat het de gevestigde orde bedreigt, zoals tirannen denken. Of dat het zo snel veroudert, zoals de huidige generatie denkt. Nee, het grootste nadeel van kennis is dat je het niet bij de slager kunt kopen. Kennis is ongrijpbaar, onzichtbaar en staat altijd ter discussie, waarmee het grote overeenkomsten vertoont met zoiets vaags als 'de menselijke ziel'. Een systeem voor kennisdeling is dan ook, op zijn zachtst gezegd, best een gewaagde onderneming. Toch is kennisdeling, naast social networking en gesprekken, de derde pijler onder Winkwaves Kenniscafé. Dit is het laatste artikel in een reeks van drie over de fundering onder Winkwaves Kenniscafé.
Iedere organisatie heeft, met de vergrijzing en de veranderde arbeidsmoraal, te kampen met een fors verloop van personeel. Als antwoord op deze trend besloot veel management, als in een natuurlijke reflex, om te trachten de kennis los te koppelen van mensen en met behulp van ISO normeringen, dikke handboeken en omvangrijke databases procedures en feiten te boekstaven.
Voor organisaties die opereren in de kenniseconomie en hun geld verdienen met dienstverlening, heeft deze opzet van kennismanagement in weinig geresulteerd. De waarde namelijk van kennismanagement in een dergelijke omgeving ligt minder in het conserveren van wat bekend is, en meer in de mate waarin kennismanagement erin slaagt de organisatie te assisteren bij het zich aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. Kennismanagement is in wezen de kunst van de vervanging. Als de Direct Marketeer vertrokken is naar een nieuwe baan, bij wie moet ik dan nu zijn? En als wij een nieuwe medewerker hebben met specifieke ervaring, hoe zorg ik er dan voor dat anderen hem vanaf dag 1 kunnen vinden als ze hem nodig hebben? Een goed systeem voor kennismanagement biedt een continu actuele toegang tot mensen in de organisatie die de kennis hebben waarnaar je op zoek bent.
De nieuwe medewerker
"Ik zal je even voorstellen, dit is... en hij komt" - het alom bekende rondje van de nieuwe medewerker is een vast ritueel binnen iedere organisatie, klein en groot. Maar hoever reikt het rondje? De kantoortuin? De gang? De vestiging? En wat beklijft er van deze kennismaking? Leuke stropdas, gaaf kapsel, die schoenen kunnen dus echt niet...De directe mensen om de nieuwe medewerker heen hebben na een dag al een aardig beeld van hem. Voor de anderen blijft hij lang 'de nieuwe medewerker'. Door roddels, verhalen en gezamenlijke projecten verovert hij langzaam maar zeker een plek in de organisatie. Dit gaat in een tempo dat gedicteerd wordt door geografische, hiërarchische en culturele beperkingen.
Een online omgeving waarin iemand zich niet alleen kan voorstellen, maar ook direct kan participeren, leidt tot een aanzienlijke versnelling van dit proces van integratie. Want in een dergelijke omgeving kan iemand zich sneller profileren en zo bij die mensen op het netvlies komen die behoefte hebben aan zijn expertise. Zeker als deze omgeving erop gericht is het vinden van de juiste persoon voor de juiste vraag te faciliteren, een systeem dat niet blijft hangen bij de 'oude' bekenden, maar keer op keer evalueert wie er nu de juiste persoon is. En daarbij de gesprekken die gevoerd worden, wie wat waardeert, en wie wat doet, laat meewegen. Een dergelijk systeem is Winkwaves Kenniscafé.
In Winkwaves Kenniscafé beschouwen we kennis als een optelsom van 1) wie je zegt dat je bent, 2) wat anderen van je zeggen, 3) wat je toevoegt aan de online omgeving en 4) want anderen doen met jouw bijdragen. Op deze wijze ontstaat een mix van zeggen en doen, en van je activiteiten in de online omgeving en van je activiteiten elders. Bovendien zorgt het systeem ervoor dat iedere expert gewogen wordt in het licht van alle aanwezigen op het platform. Maar waar we in Winkwaves Stage iemand plompverloren als expert aanwezen, zonder toestemming van de persoon in kwestie, hebben we inmiddels geleerd dat mensen graag zelf controle willen houden over hun status. Dus je bent pas een expert als je er zelf mee accoord gaat. De eerlijkheid gebiedt wel te zeggen dat niet al deze regels op dit moment al live staan. Ze zijn ontworpen, en staan nu in de steigers.
Een bruisend café
In deze en de vorige twee blogposts zijn de drie pijlers van Winkwaves Kenniscafé aan bod gekomen, te weten:
Op deze drie pijlers hebben wij een omgeving ingericht die we Winkwaves Kenniscafé hebben genoemd om het sociale karakter van de omgeving te benadrukken. Maar de ware essentie van de omgeving ligt in het gebruik dat mensen ervan maken. En inmiddels is wel duidelijk dat een online omgeving alleen zelden een groep kan creëren. Als er geen behoefte is aan groepsvorming, als er geen behoefte is aan gesprekken, als er geen behoefte is aan kennisdeling, als er geen behoefte is om samen sterker te zijn dan alleen, dan zal een Winkwaves Kenniscafé een trieste omgeving zijn, zo eentje waarin de dame op leeftijd de toog afstoft en een enkele heer op leeftijd de hele dag zoekend in de spiegel staart of er nog iemand binnenkomt, tot ook hij uiteindelijk naar buiten sloft en besluit nog liever thuis te zitten dan in deze graftombe.
Maar is er 1 organisatie in de wereld te vinden die niet juist begonnen is om samen sterker te zijn? Is niet juist het wezen van elke organisatie om gezamenlijk meer te bereiken dan individueel mogelijk was? En als er 1 medewerker wegvalt, om welke reden dan ook, direct de taken over te laten nemen door anderen in de organisatie? Wie het ondersteunen van een dergelijke organisatie ook serieus online wil doen, nodigen wij van harte uit kennis te maken met Winkwaves Kenniscafé en dit platform voor social networking en kennisdeling onder een eigen naam en vormgeving te introduceren op de eigen werkvloer. Want we weten inmiddels ook dat het mogelijk is om een goed florerend, bruisend café in te richten, waar 's avonds laat nog de kennis uit de luidsprekers knalt. Al blijft het probleem van kennis bestaan: ook bij ons kan je het nog steeds niet bij de slager kopen.
Posted by Mark Schoondorp
Sun, 21 Sep 2008 13:41:00 GMT
Waarom vormen mensen groepen? Om te overleven. Hoe vormen mensen groepen? Door communicatie, door twee-weg-verkeer, door zenden en ontvangen, spreken en luisteren, begrijpen en begrepen worden, door afstemming van acties op elkaar. Het heeft geen zin samen te leven als je vervolgens niet aansluit op ieders talenten en daar ruimte voor biedt. Samen zijn we sterker dan alleen, maar niet als je elkaar in de weg zit. Solipsistisch staren door de ander heen biedt geen vruchtbare grond voor groepsvorming. De dialoog wel. In een eerdere blogpost is social networking als pijler onder Winkwaves Kenniscafé verkend. Ditmaal aandacht voor de tweede pijler onder ons platform voor social networking en kennisdeling: Gesprekken.
Een prachtige, naar ik meen Amerikaanse, ontdekking is de oneliner die je als openingszin meeneemt naar een feest. Probeer contact te leggen met andere feestgangers door ze de zorgvuldige geconstrueerde openingsvraag te stellen. Het voorbeeld dat mij bij dit verhaal (urban legend of werkelijk gebeurd?) verteld werd, was de inderdaad briljante openingszin: Are you by any chance half Jewish? Met een dergelijke opening start je met recht een gesprek. Maar gesprekken start je ook met oogcontact, met mensen die hetzelfde zien als jij. Zo heb ik ooit een vriend opgedaan door het tellen van de gaatjes in het plafond van een dubbeldekstrein - als ontwerper verzin je het niet, maar de werkelijke wereld maakt het mogelijk.
Kronkels als gespreksonderwerpen
De kronkels op Kenniscafé.com zijn in wezen niets anders dan objecten om met elkaar te bespreken, gespreksonderwerpen. Het meest voor de hand liggend is de mogelijkheid er een reactie bij te plaatsen, waarbij het gesprek zich voor iedereen zichtbaar afspeelt rond de kronkel zelf. Maar je kunt het onderwerp ook mailen aan een ander, waarbij het gesprek zich naar een andere context verplaatst. Of je kunt de kronkel leggen op leestafels van publieke kringen waar je lid van bent. Voor een laagdrempeliger en meer 1-op-1 contact kun je de kronkelaar bedanken - even een schouderklopje dat in het Geroezemoes van de ander belandt. En tot slot kun je de kronkel tot die van jezelf maken door (met behoud van een referentie naar de oorspronkelijke kronkel) deze te herkronkelen. Op deze wijze ondersteunen we met Winkwaves Kenniscafé conversaties op meerdere niveaus.
Het gaat niet alleen om de kronkels en de inhoudelijke verdieping, maar ook om het groepsgevoel, de intentie om een groep te zijn, of tenminste iets met elkaar te delen. Vandaar dat er op ieder terras een plek is om laagdrempelig berichten achter te laten, berichten die een vluchtiger karakter hebben dan je eigen kronkels of reacties op kronkels van anderen. Veel van de menselijke communicatie gaat niet verder dan 'pingen' - even zeggen dat je nog leeft en van de ander horen dat dat ook voor hem of haar geldt.
De vraag blijft of, ondanks deze diversiteit aan mogelijkheden, de rijkdom van menselijke communicatie in een virtuele omgeving ooit zelfs maar benaderd kan worden. Ik geloof, althans met de huidige stand van mens-zijn en techniek, niet zo in de vervanging van het fysieke samenzijn door virtuele gezelligheid. Maar ik geloof wel dat we in de online wereld verder kunnen bouwen op contacten die in de werkelijke wereld gelegd zijn. En dat we online mensen kunnen ontdekken die uiteindelijk in de echte wereld interessante projectleden of zelfs vrienden kunnen worden.
Daarvoor moet het mogelijk zijn online een goed gesprek te voeren. Je hebt de gaatjes in het plafond van de trein nodig, een gemeenschappelijk object om over te praten. Bovendien moet je de gelegenheid hebben om op neutraal terrein het gesprek te beginnen. En als je elkaar eenmaal kent, moet je verder kunnen, de diepte in, een diepte die zowel in de oorspronkelijke omgeving als daarbuiten gevonden kan worden. Uiteindelijk moeten de gesprekken ergens toe leiden - en met een Winkwaves Kenniscafé, een platform dat draait rond kennisdeling in de zakelijke omgeving, mag het duidelijk zijn wat het doel van de gesprekken is: de juiste mensen vinden om de juiste dingen te doen. Over kennisdeling meer in het afsluitende deel van deze trilogie over de pijlers van Winkwaves Kenniscafé.
Posted by Rene Jansen
Fri, 12 Sep 2008 11:43:00 GMT
Vanochtend ontvingen we de video-impressie van de introductie van Winkwaves Kenniscafé op 20-08-2008. Erg leuk om de sfeer te proeven! De geluidskwaliteit van de presentaties is niet helemaal optimaal, maar de positieve interpretatie is dat als je even goed naar de luidspreker vooroverbuigt om alles te kunnen verstaan, je erg mooie quotes hoort van Wassili Bertoen van Deloitte, Frank van Mil van D66 en Caroline van der Post van Mediaedge:CIA, en natuurlijk wat grondgedachten van onszelf over het Winkwaves Kenniscafe. Leuk om te bekijken als je er bij was en live genoten hebt van de lekkere espresso van onze Barista, ook leuk als je het door vakantie hebt moeten missen om een beeld te krijgen van wat je gemist hebt :)
Posted by Mark Schoondorp
Sun, 07 Sep 2008 13:20:00 GMT
Social networking dreigt een jeukbegrip te worden, net zoals e-commerce dat bij de eerste internethype was. Social networking is, afhankelijk van de criticaster die je spreekt, een Engelstalig rookgordijn zonder goede definitie, een hype, een kleffe brownie van Amerikaanse leest of een pathetisch substituut voor echte vrienden. En toch is social networking een van de pijlers (de andere zijn kennisdeling en gesprekken) onder Winkwaves Kenniscafé. Is dit slechts een opportunistische truc van ons om gevonden te worden in Google nu de term ‘Social networking’ steeds vaker gebruikt wordt? Of zit er meer achter? Een poging om social networking in een breder perspectief te plaatsen.
Social networking is niet synoniem aan LinkedIn, Plaxo of Hyves. Social networking is niet een zo groot mogelijke verzameling van gelinkte profielen. Social networking is ook niet een gemankeerde, onnatuurlijke expressie van sociaal gedrag. Integendeel juist, wie het fenomeen goed bestudeerd, moet concluderen dat social networking zo oud is als de mensheid en zich nu via een nieuw medium openbaart in een periode van enorme mobiliteit.
De gangbare darwinistische verklaring voor sociaal gedrag van mensen is dat mensen die samenwerken een grotere kans op overleven hebben dan zij die als individualistische blindgangers hun weg zoeken. De groep waartoe een mens behoort, bepaalt in zeer grote mate het succes dat het individu weet te boeken. Zoals je in het dorp moest weten wie het sterkst was, wie het slimst, wie de leider was en wie het meest loyaal, zo geldt dat nu voor de werkvloer. Alleen, die werkvloer is steeds minder een fysiek aanwijsbare lokatie.
Mobiliteit
Social networking bindt mensen die elkaar anders uit het oog verliezen en verruimt daarmee de mogelijkheden van het individu en de groep. Als ik werkloos raak, dan is de kans dat ik een leuke baan vind via mijn directe omgeving beduidend kleiner dan dat er in het netwerk van ex-collega's, -studie- en -klasgenoten een interessante mogelijkheid ligt te wachten. Wie niet de potentie benut van de contacten uit het verleden, en van de contacten van contacten, laat een enorme bron onbenut.
Social networking is onlosmakelijk verbonden met de komst van de auto, het vliegtuig, het jobhoppen en relatieshoppen, kortom, met de enorm toegenomen mobiliteit van het individu. Social networking is een manier om groepen te vormen en in stand te houden waar de fysieke of sociale afstanden te groot zijn om de groepsvorming organisch via toevallige ontmoetingen of hiërarchisch via opgelegde verbanden, tot stand te brengen. Wellicht dat de groepen die via social networking gevormd worden in tijden van oorlog niet zo veel waarde hebben, maar als het gaat om het favoriete beroep van de afgelopen 50 jaar, dat van kenniswerker, vertegenwoordigt het een niet te onderschatten waarde. Weten wie je nodig hebt voor een project of voor een vraag is de kern van veel van de werkzaamheden van een kenniswerker.
Pijnlijke communicatie
Fysieke locaties moedigen een vanzelfsprekende band tussen mensen aan - een lift die vast zit maakt de liftgenoten automatisch tot een tijdelijke ‘groep’. Dit mechanisme van vanzelfsprekend is in de online omgeving afwezig. Iedere vorm van online contact maken is een moedwillig en gecreëerd communicatiemoment. De expliciete vorm van relaties vastleggen op internet is waarschijnlijk een van de redenen waarom social networking in een kwaad daglicht staat bij die groep die met de online realiteit weinig opheeft. Het medium dwingt een formalisatie af die onnatuurlijk aanvoelt. Zelfs verzoeken van collega's voor een connectie kunnen pijnlijke momenten opleveren: zijn we nu vrienden of zakelijke relaties?
Vooral waar een ongelijkheid in de relatie zit, kan dit tot ongemakkelijke situaties lijden. Op zich niet erger dan de enthousiaste begroeting door een onbekende op een drukke zaterdagmiddag, omgeven door man en kinderen, die na enkele pijnlijke momenten een nieuwe collega blijkt te zijn. Maar op internet ontbreken tot nog toe de subtiele, onbewuste signalen die de kans op sociale rampen aanzienlijk beperken.
Juist door het ontbreken van die rijkdom aan communicatieve lagen, krijgt social networking soms het karakter van borstklopperij, een poging jezelf belangrijk te maken in een omgeving die als los zand aan elkaar lijkt te hangen. Zeker in de Nederlandse cultuur geen praktijk die op veel sympathie kan rekenen. Vandaar dat een omgeving die enkel gericht is op social networking het tegengestelde van sociaal is, of althans maar 1 aspect van sociale interactie vertegenwoordigt - het ik.
Vandaar dat social networking ook maar een van de pijlers onder Winkwaves Kenniscafé is. De volgende keer een blogpost over een andere pijler onder ons platform voor social networking en kennisdeling in de zakelijke omgeving: Gesprekken.
Meer poëzie
