weblog over communicatie, kennisdeling en samenwerking via internet

Zin en onzin over marketing in second life

Posted by Rene Jansen Sat, 09 Dec 2006 10:54:00 GMT

De afgelopen weken heb ik op verschillende congressen een presentatie mogen geven over de ontwikkelingen op het gebied van web2.0, social software in combinatie met marketing. Onder andere op een masterclass multichannel management bij Nyenrode en gister bijvoorbeeld bij de cross media middag van het European Center for the Experience Economy. Er ontstaat dan altijd een interessante discussie: waarom zou je als organisatie iets met second live doen? Voer voor een blogpost in het kader van alweer een Nederlandse blogkermis (dit keer bij Kletskous) dacht ik zo...

Laat ik beginnen bij het bericht afgelopen week op Emerce dat ABN AMRO tegenwoordig al vergadert in Second Life. Directievoorzitter Jan Peter Schmittmann vertelt dit met duidelijke trots aan een aantal journalisten. Hij stelt dat hij het heel effectief vindt om in 2nd life te vergaderen. De grootst mogelijke onzin natuurlijk: 2nd life is helemaal niet ingericht om effectief te vergaderen. Daar zijn veel betere online tools voor beschikbaar. Even verder lees ik dan ook dat Schmittmann vooral blij is dat ze eerder zijn dan de andere banken met deze actie. En daar zit hem volgens mij de kneep van alle aandacht op dit moment voor second life. Ik kan namelijk maar drie échte drijfveren onderkennen:

  • Geassocieerd worden met innovatie
    Het is op dit moment hip en vet om iets met second life te doen. Door dit soort acties associeer je je als organisatie met innovatie en creativiteit, zonder dat dat echt grote investeringen kost. Slim dus, als je de innovativiteit van je imago wat op wilt poetsen;
  • Free publictiy
    Aansluitend op het vorige punt, vinden alle marketingbladen en blogs het hip als grote organisaties iets doen op second life, en dus ben je verzekerd van veel free publicity. Ideaal natuurlijk;
  • Je doelgroep zit op second life
    Op dit moment zitten er zo'n 1,8 miljoen gebruikers op second life. Wereldwijd. Even voor de duidelijkheid, onze Nederlanse knuffel social network site Hyves heeft meer gebruikers (al geef ik direct toe dat 2nd life gebruikers wel actiever betrokken zijn bij second life dan Hyves gebruikers by Hyves). Als je doelgroep bestaat uit de 1,8 innovatieve, creatieve gadgetfreaks die vooral op 2nd life huizen, dan is aanwezigheid daar heel interessant. Terug naar het voorbeeld van ABN AMRO: Ik vermoed echter dat het grootste deel van de klantengroep van ABN AMRO nog nooit van 2nd life gehoord heeft, en er al helemaal niet actief is...
Lees je nou enige scepsis in deze opsomming? Inderdaad. Ik vind second life leuk, en interessant. Maar wat mij verbaast, echt oprecht verbaast, is dat we in second life gewoon de fysieke wereld aan het copiëren zijn. Bijvoorbeeld economisch: de neo klassieke economische theorie gaat over schaarste van goederen die nuttig zijn, en waarvan je jezelf de waarde kunt toeëigenen. En kijk, Linden Labs heeft heel slim wederom schaarste gecreëerd: goede locaties en interessante online gebouwen en goederen hebben waarde en zijn schaars, en zijn dus goed verhandelbaar (voorlopig in Linden Dollars, een paar centen, maar de inflatie is vele malen hoger dan wat Zalm acceptabel zou vinden). Voila, de interessante cashflow die op dit moment wordt gecreëerd. Maar wel als gewone copy van de fysieke wereld. Niet verwonderlijk dus dat de verschillende belastingdiensten onderzoeken of ze op deze handel niet gewoon "belasting toegevoegde waarde" (want daar staat BTW voor) kunnen innen.

En dan bijvoorbeeld RAI, die een virtueel congrescentrum opent waar zij dan weer gewoon standruimte kan verhuren rond bepaalde evenementen. Vernieuwend? In het geheel niet. Het enige nieuwe is dat de actoren in second life kunnen vliegen en via teleports zich heel snel kunnen verplaatsen. Maar voor de rest zie ik voorlopig gewoon een copy van de fysieke wereld en de traditionele manieren van communicatie, marketing en commercie. En dat vind ik jammer. Ik geloof dan ook dat we nog een aardige stap te zetten hebben, waarin we daadwerkelijk de mogelijkheden van web2.0, social software en virtuele werelden gaan begrijpen en inzetten voor vernieuwende vormen van marketing. Ik denk bijvoorbeeld aan peer 2 peer affiliation, waarbij ik een CD die ik goed vind aanraad aan mijn vrienden in mijn sociale netwerk, en daarvoor een fee ontvang. Ofwel, een mooie mashup van iTunes en Hyves. Of dat ik een fee ontvang voor verkeer naar een site die ik heb aanbevolen op watvindenwijover.nl. Mashups als marketingplatform. LastFM is één van de weinigen die dit begrepen heeft, en hoewel ik de interface van LastFM niet sterk vind, is het in elk geval een stap in de richting van echte vernieuwing in marketing. En dat zie ik in 2nd life nog niet zo terug...

Posted in , ,  | Tags , ,  | 2 comments

Ontwerpworkshop met Agile development

Posted by Hans de Graaff Mon, 19 Jun 2006 07:22:00 GMT

Afgelopen week hebben we een interessant experiment gedaan. Voor een van onze consultancy-klanten wilden we een workshop houden om een paar lastige pagina's binnen hun site opnieuw te ontwerpen en daarmee gelijk van nieuwe functionaliteit te voorzien. Normaal gebruiken we daar papier en whiteboard voor, maar deze pagina's waren ook qua gebruik complex en we dachten dat wat interactiviteit op de pagina's zou kunnen helpen.

Het experiment was om tijdens dezelfde workshop ook een interactieve versie van de pagina te maken, inclusief achterliggende database en de basis-functionaliteit om met de pagina te werken. Uiteraard was de doelstelling om dan ook live te kunnen spelen met de pagina. Bovendien is onze ervaring dat het maken van een live pagina extra eisen stelt aan het concreet maken van sommige ontwerpbeslissingen, wat zeker bij complexe pagina's kan helpen om alle mogelijkheden goed door te denken. Met een echte database er achter kan ook gespeeld worden met verschillende scenario's en gebruiksopties, waardoor je snel inzicht kunt krijgen hoe een ontwerp-beslissing zich in die verschillende scenario's gedraagt.

Wat ons betreft is het experiment geslaagd. Het is, dankzij Ruby on Rails, inderdaad gelukt om de pagina's binnen een dag werkend te krijgen en te voorzien van een voldoende hoeveelheid echte data. Al met al heeft dat zeker geholpen om een beter inzicht te krijgen in het ontwerpprobleem.

Posted in  | Tags , ,  | no comments

Koning zijn is een vak

Posted by Mark Schoondorp Thu, 04 May 2006 10:43:00 GMT

Met ‘De klant is koning’ is de middenstand groot geworden. Wat betekent deze slogan in een online omgeving, waar de band met de bezoeker anders is dan in de fysieke winkel? En wat betekent deze voor producten die door duizenden mensen wereldwijd gebruikt kunnen worden? Hoe moet je luisteren naar je bezoekers? Luisteren naar wat ze zeggen? Kijken naar wat ze doen? Of begrijpen wat ze willen bereiken?

Al jarenlang is user-centered design een methode om de klant in het ontwikkelproces van websites en software-applicaties te betrekken. Deze aanpak is gericht op het luisteren en kijken naar klanten. Doe onderzoek onder je doelgroep en test je (tussentijdse) producten met hen. In deze aanpak is de klant werkelijk koning. Er kleeft echter een aantal bezwaren aan deze aanpak in een omgeving die (nog steeds) zo nieuw is als internet. Weet de klant wat hij wil als hij niet weet wat mogelijk is? Zijn we al vertrouwd genoeg met internet om het gedrag van gebruikers dusdanig centraal te stellen dat ze koning zijn? Of mogen we van klanten verwachten dat ze zich de moeite getroosten zich de nieuwe techniek eigen te maken? Koning zijn is per slot van rekening ook een vak dat je moet leren.

Onze ervaring in het ontwikkelen van succesvolle toepassingen is dat de ontwerper de rol van dokter op zich moet nemen – wel luisteren naar de klant, maar niet dansen naar zijn pijpen. De kunst is om de problemen en wensen serieus te nemen, en deze vervolgens als symptomen te beschouwen voor een behoefte die de gebruiker zelf niet (volledig) onder woorden kan brengen. Met deze gedachtengang zetten we echter de poort wagenwijd open voor een minstens zo groot gevaar: de ontwerper of developer die het allemaal wel weet. Voor probleem X komt deze direct met oplossing Y – dat werkte per slot van rekening ook bij alle eerdere klanten. “Dus u heeft moeite een artikel te kopen op deze site? Zou het dan helpen als we de koop-knop wat opvallender maken?”

Goed luisteren is een vak op zich. Goed luisteren begint bij het begrijpen van het probleem dat de klant heeft. En begrijpen is het je eigen maken van zijn probleem op een dusdanige wijze dat je zelf wéét wanneer het opgelost is. Als je als ontwerper geen flauw idee hebt waarom de klant niets koopt op de site, klinkt het groter maken van de knop als een logische oplossing. “U zegt dat het pijn doet in uw grote teen? Dan plakken we daar een pleister op.” Maar als je begrijpt welke informatie nodig is om een bepaald artikel te kopen, dan blijkt in negen van de tien gevallen dat er informatie ontbreekt om tot aanschaf over te gaan. Welke dat is, verschilt van site tot site en van domein tot domein. Het grappige is dat het verschil tussen gebruikers veel kleiner is – er is meestal alleen een duidelijk verschil tussen experts en nieuwelingen.

Don Norman, een interaction design goeroe, heeft voorgesteld niet meer te spreken van user-centered design maar van activity-based design. Ontwerp vanuit het begrip van de activiteit. Een activiteit is geen taak, hoeft ook geen vast doel te hebben, maar is een reeks handelingen die je uiteindelijk in staat stelt om steeds wisselende doelen te bereiken. Don Norman haalt diverse voorbeelden aan: taalverwerving, een muziekinstrument bespelen, autorijden. Met activity-based design wordt de belangrijkste test niet meer: kan de gebruiker werken met de oplossing, maar ‘werkt de oplossing voor de activiteit?’ De genoemde voorbeelden van activiteiten geven al aan dat een activiteit nog altijd mensenwerk is. Met andere woorden, de mens is niet uit het oog verdwenen. We stellen alleen zijn activiteit centraal, niet zijn individuele eigenschappen. De klant is koning – dat betekent dat we als ontwerpers moeten begrijpen wat het is om koning te zijn...

Posted in ,  | Tags , ,  | no comments